Wat is de U-waarde van glas?

Als je je verdiept in isolatieglas, kom je al snel de term U-waarde tegen. Maar wat betekent het precies? En waarom is het zo belangrijk bij het kiezen van het juiste glas? In dit artikel leggen we de U-waarde helder uit, zetten we de waarden van alle gangbare glassoorten op een rij en vertellen we waar je op moet letten.

U-waarde in het kort

De U-waarde, officieel de warmtedoorgangscoëfficiënt, geeft aan hoeveel warmte er per seconde door een vierkante meter glas stroomt bij een temperatuurverschil van één graad tussen binnen en buiten. De U-waarde wordt uitgedrukt in W/m²K (Watt per vierkante meter per Kelvin) en berekend volgens de Europese norm NEN-EN 673. Klinkt technisch, maar de vuistregel is simpel: hoe lager de U-waarde, hoe beter het glas isoleert. Een lage U-waarde betekent dat er weinig warmte door het glas ontsnapt. Een hoge U-waarde betekent dat je warmte letterlijk door het raam naar buiten verliest.v

U-waarden van alle glassoorten

Hieronder vind je de U-waarden van de meest voorkomende glassoorten, van slechtst naar best isolerend:

Glassoort	U-waarde (W/m²K)	Isolatie
Enkel glas	± 5,8	Zeer slecht
Standaard dubbel glas (luchtgevuld)	± 2,8	Matig
HR glas (spouw 6-9 mm)	1,7 – 2,0	Redelijk
HR+ glas (spouw 10-12 mm)	1,3 – 1,6	Goed
HR++ glas (spouw ≥ 13 mm)	1,0 – 1,2	Zeer goed
Triple glas / HR+++ (argon)	0,7 – 0,9	Uitstekend
Triple glas / HR+++ (krypton)	0,4 – 0,6	Uitstekend
Vacuümglas	0,4 – 0,7	Uitstekend

Een paar dingen vallen op. De sprong van enkel glas (5,8) naar HR++ glas (1,1) is enorm: je isoleert ruim vijf keer beter. De stap van HR++ naar triple glas levert nog een verbetering op, maar het verschil is kleiner. Vacuümglas presteert op het niveau van triple glas, terwijl het qua dikte vergelijkbaar is met enkel glas.

Hoe ontstaat warmteverlies door glas?

Om te begrijpen waaróm het ene glas veel beter isoleert dan het andere, helpt het te weten hoe warmte een raam verlaat. Dat gebeurt op drie manieren:

Geleiding. Warmte wordt rechtstreeks door het materiaal doorgegeven, van de warme naar de koude kant. Glas geleidt warmte relatief goed; een stilstaande gaslaag ertussen veel minder.

Stroming (convectie). In de spouw kan het gas gaan circuleren: het warmt op aan de binnenruit, stijgt, koelt af aan de buitenruit en zakt weer. Die kringloop transporteert warmte naar buiten.

Straling. Elk oppervlak straalt warmte uit in de vorm van infraroodstraling. Gewoon glas doet dat sterk, waardoor warmte als straling naar de koude buitenruit “oversteekt”.

Modern isolatieglas is zo ontworpen dat het alle drie deze routes afremt: een stilstaande, zware gasvulling beperkt geleiding en stroming, en een speciale coating beperkt de straling. In de volgende paragraaf zie je hoe dat concreet in het glas zit.

Wat bepaalt de U-waarde?

De U-waarde van een glasruit wordt bepaald door een samenspel van factoren:

De spouwbreedte. Hoe breder de spouw, hoe meer isolerend gas erin past en hoe lager de U-waarde. Bij HR++ glas is een spouwbreedte van minimaal 13 mm vereist om de classificatie HR++ te mogen dragen. Bij 15 mm spouw wordt de optimale U-waarde van circa 1,1 bereikt. Breder dan 15 mm heeft weinig meerwaarde, omdat het gas dan gaat circuleren en het isolerend effect juist afneemt.

De gasvulling. Droge lucht isoleert het minst. Argon isoleert beter en is de standaard bij HR glas. Krypton isoleert het best, maar is duurder en wordt vooral bij triple glas toegepast. Bij vacuümglas is er helemaal geen gas: het vacuüm voorkomt warmteoverdracht vrijwel volledig.

De lage-emissiecoating (de “HR-coating”). Dit is de belangrijkste doorbraak in modern isolatieglas. Het is een vrijwel onzichtbaar, flinterdun laagje edelmetaal dat op het glas wordt aangebracht. De coating verlaagt de emissiviteit van het glas: het vermogen om warmte als straling uit te zenden. Gewoon glas heeft een emissiviteit van ongeveer 0,89; met coating daalt dat tot onder de 0,10. Het resultaat: warmtestraling wordt naar binnen teruggekaatst in plaats van naar buiten doorgelaten. Bij HR++ glas zit er één coating, bij triple glas twee. De kwaliteit van de coating verschilt per fabrikant en heeft direct invloed op de U-waarde.

De afstandhouder (de rand). De afstandhouder is het kader dat de twee ruiten op afstand houdt. Traditioneel is die van aluminium: makkelijk te verwerken, maar een slechte isolator die aan de rand van je ruit warmte weglekt (een koudebrug). Een zogeheten warme rand (warm edge) van kunststof of composietmateriaal geleidt veel minder warmte. Dat verlaagt het warmteverlies langs de randzone, verhoogt de temperatuur van het glas aan de rand en vermindert daardoor condens in de hoeken. Lees meer bij Wat is een zwarte afstandhouder?

Het aantal glasplaten. Elke extra glasplaat en spouw vormt een extra barrière voor warmteverlies. Daarom isoleert triple glas beter dan dubbel glas.

U-waarde en wooncomfort

Een lage U-waarde bespaart niet alleen op je energierekening, je merkt het ook direct aan het comfort in huis. Dat komt door de temperatuur van het glasoppervlak aan de binnenkant.

Bij enkel glas is de binnenruit in de winter ijskoud. Je voelt de kou “afstralen” en er ontstaat een koudeval: afgekoelde lucht die langs het raam naar beneden zakt en over de vloer trekt. Dat tochtige gevoel bij het raam heeft dus niet altijd met echte tocht te maken, maar met een koud glasoppervlak.

Bij goed isolerend glas blijft de binnenruit veel warmer. Daardoor verdwijnt de koudeval grotendeels, voelt het bij het raam behaaglijker aan en kun je meubels en zithoeken zonder bezwaar dichter bij het raam plaatsen. Een warmer glasoppervlak betekent bovendien minder kans op condens aan de binnenkant, en dus minder risico op vocht en schimmel rond de ramen.

Ug versus Uw: het glas versus het hele raam

Een belangrijk onderscheid dat vaak over het hoofd wordt gezien: de U-waarde van het glas (Ug) is niet hetzelfde als de U-waarde van het hele raam (Uw).

Ug staat voor de U-waarde van het glas zelf. Dit is het getal dat je terugvindt in de specificaties van het isolatieglas.

Uw staat voor de U-waarde van het volledige raam: glas, kozijn en de aansluiting daartussen (de zogenaamde randzone). Een kozijn van slechte kwaliteit of een slecht afgedichte randzone kan de totale isolatiewaarde van je raam flink verlagen, zelfs als het glas zelf uitstekend isoleert.

Concreet betekent dit: als je investeert in HR++ glas met een Ug van 1,1, maar je plaatst het in een oud, slecht isolerend kozijn, dan is de Uw van het totale raam aanzienlijk hoger (en dus slechter) dan die 1,1. Wil je het maximale uit je isolatieglas halen, dan is het dus belangrijk dat ook het kozijn en de afdichting in goede staat zijn. Omdat het glas meestal meer dan driekwart van het raamoppervlak beslaat, is de keuze van het glas wel de grootste knop waar je aan kunt draaien.

Let op: de laagste U-waarde is niet altijd de beste keuze

Het is verleidelijk om puur op de laagste U-waarde te sturen, maar goed isolatieglas draait om een balans. Naast het warmteverlies (de U-waarde) speelt namelijk ook de gratis warmtewinst van de zon mee. Die wordt uitgedrukt in de g-waarde of zontoetredingsfactor: hoe hoger de g-waarde, hoe meer zonnewarmte er binnenkomt.

Voor een woning in ons klimaat is die zonnewarmte in de winter juist gratis meegenomen. Glas met een iets hogere g-waarde kan dan per saldo prettiger en zuiniger zijn dan glas dat alleen op de allerlaagste U-waarde is geoptimaliseerd. Aan de zonzijde of bij grote glasvlakken wil je juist weer oppassen voor oververhitting in de zomer, en kan zonwerend glas met een lagere g-waarde beter zijn.

Kortom: kijk niet alleen naar de U-waarde, maar naar de combinatie van isolatie (U-waarde), zonwinst (g-waarde) en lichtinval. Twijfel je wat bij jouw ramen past? Wij denken graag met je mee.

Welke U-waarde heb ik nodig?

Dat hangt af van je situatie:

Bestaande bouw, vervanging van enkel glas. Elke stap vooruit is winst. HR++ glas met een U-waarde van circa 1,1 is in de meeste gevallen de beste keuze. Je maakt een enorme sprong ten opzichte van enkel glas (5,8) en de investering verdien je relatief snel terug.

Bestaande bouw, vervanging van oud dubbel glas. Ook hier is HR++ glas de logische keuze. Het verschil met standaard dubbel glas (2,8) is nog steeds aanzienlijk en de besparing op je energierekening merkbaar.

Nieuwbouw. Voor nieuwbouw gelden de BENG-normen (Bijna Energieneutraal Gebouw). Om hieraan te voldoen wordt vaak triple glas toegepast met een U-waarde van 0,7 of lager. In combinatie met goed isolerende kozijnen bereik je dan een Uw-waarde die ruimschoots aan de eisen voldoet.

Monumentale panden. Bij monumenten zijn er vaak beperkingen aan de dikte van het glas. Vacuümglas biedt dan uitkomst: een U-waarde vanaf 0,4 bij een dikte van slechts 6 tot 12 mm.

Subsidie. Wil je in aanmerking komen voor de ISDE-subsidie op isolatieglas? Dan geldt er een maximale U-waarde waaraan het glas moet voldoen. HR++ glas en triple glas komen hier doorgaans voor in aanmerking. Controleer altijd de actuele eisen op de website van de Rijksoverheid.

Veelgemaakte fouten bij de U-waarde

Alleen naar het glas kijken. Zoals hierboven uitgelegd: de U-waarde van het glas zegt niet alles. Het kozijn en de randafdichting zijn minstens zo belangrijk. Het beste glas in een slecht kozijn levert een teleurstellend resultaat.

Aannemen dat breder altijd beter is. Een bredere spouw is beter tot een bepaald punt (circa 15-16 mm bij argon). Daarna neemt het isolerend effect af doordat het gas gaat circuleren. Meer is dus niet altijd meer.

De U-waarde van oud glas overschatten. Veel mensen denken dat hun dubbel glas uit de jaren ’90 nog prima isoleert. In werkelijkheid heeft standaard dubbel glas zonder coating en gasvulling een U-waarde van 2,8 – bijna drie keer slechter dan modern HR++ glas. Als je ramen ouder zijn dan 20 jaar, is vervanging vrijwel altijd de moeite waard.

Alleen op de U-waarde letten. De laagste U-waarde is niet automatisch de beste keuze. Zonwinst (g-waarde) en lichtinval horen er net zo goed bij, zeker bij grote glasvlakken of ramen op het zuiden.

Samengevat

De U-waarde is het belangrijkste getal waar je naar kijkt bij het kiezen van isolatieglas. Hoe lager de waarde, hoe minder warmte er door het glas ontsnapt en hoe meer je bespaart op je energierekening – en hoe behaaglijker het bij het raam aanvoelt. Voor de meeste woningen is HR++ glas met een U-waarde van circa 1,1 de beste keuze. Bouw je nieuw of vervang je je kozijnen? Dan is triple glas met een U-waarde rond 0,7 het overwegen waard.

Wil je weten welke glassoort het beste bij jouw situatie past? Neem contact op met Glaswebwinkel.nl. Wij adviseren je graag.