Wat is gelaagd glas (VSG)?
Gelaagd glas, ook wel VSG (Verbund-Sicherheitsglas) of gelamineerd glas genoemd, is een type veiligheidsglas dat bestaat uit twee of meer glasplaten met daartussen één of meer lagen PVB-folie. Die folie is het geheim achter de veiligheid: als het glas breekt, blijven de scherven aan de folie plakken in plaats van naar beneden te vallen. Hierdoor ontstaat er geen opening in de ruit en is het risico op letsel minimaal. In dit artikel leggen we uit hoe gelaagd glas is opgebouwd, welke eigenschappen het heeft en wanneer je het kiest.
Hoe is gelaagd glas opgebouwd?
Gelaagd glas wordt gemaakt door twee of meer glasplaten te verbinden met een tussenlaag van PVB-folie (PolyVinylButyral). Het glas en de folie worden onder hoge druk en temperatuur aan elkaar gehecht in een autoclaaf. Het resultaat is een glasplaat die eruitziet als één geheel, maar bij breuk als een veilige eenheid intact blijft.
De opbouw wordt aangeduid met een cijfercombinatie. Bijvoorbeeld:
- 33.1 = twee glasplaten van elk 3 mm met 1 folie laag. Totale dikte: 6,38 mm.
- 44.2 = twee glasplaten van elk 4 mm met 2 folie lagen. Totale dikte: 8,76 mm.
- 55.2 = twee glasplaten van elk 5 mm met 2 folie lagen. Totale dikte: 10,76 mm.
Eén laag PVB-folie is 0,38 mm dik. Hoe meer folielagen, hoe sterker de veiligheids- en inbraakwerende eigenschappen van het glas. De glasdiktes en het aantal folielagen kun je combineren afhankelijk van de toepassing en de vereiste sterkte.
Eigenschappen van gelaagd glas
Veilig bij breuk
Dit is de belangrijkste eigenschap. Als gelaagd glas breekt, blijven de glasscherven aan de PVB-folie kleven. Er vallen geen scherpe stukken naar beneden en er ontstaat geen gat in de ruit. Dat maakt gelaagd glas de standaardkeuze op plekken waar glasbreuk gevaarlijk kan zijn, zoals boven een looproute, bij deuren die tot de grond doorlopen of in een dakconstructie.
Doorvalveilig
Omdat het glas bij breuk als geheel intact blijft, kun je er niet doorheen vallen. Dit onderscheidt gelaagd glas van gehard glas: bij gehard glas valt het glas wél uiteen (in veilige brokjes) en ontstaat er een opening. Moet het glas doorvalveilig zijn volgens het Bouwbesluit, dan is gelaagd glas altijd de juiste keuze.
Inbraakwerend
De PVB-folie maakt het voor een inbreker veel lastiger om door het glas heen te komen. Bij standaard glas is één klap voldoende om een opening te maken. Bij gelaagd glas moet de inbreker door de folie heen breken, wat aanzienlijk meer tijd en kracht kost. Hoe meer folielagen, hoe langer het duurt. Dit werkt sterk afschrikwekkend, want inbrekers willen snel naar binnen.
UV-bescherming
Een bijkomend voordeel dat niet iedereen kent: PVB-folie blokkeert tot 99% van de schadelijke UV-straling. Dat beschermt je meubels, vloeren, gordijnen en kunstwerken tegen verkleuring door zonlicht. Bij standaard glas komt UV-straling gewoon naar binnen.
Geluidsdempend
De folie in gelaagd glas absorbeert een deel van de geluidstrillingen die door het glas worden doorgegeven. Daardoor dempt gelaagd glas geluid iets beter dan standaard glas van dezelfde dikte. Bij specifiek geluidswerend gelaagd glas wordt er een akoestisch PVB-folie toegepast dat nog effectiever is.
Bewerkbaar na productie
Anders dan gehard glas kan gelaagd glas na productie nog gesneden worden. Dat biedt meer flexibiliteit, al is het snijden van gelaagd glas complexer dan het snijden van enkel glas vanwege de folielaag.
Waar wordt gelaagd glas voor gebruikt?
Gelaagd glas wordt overal toegepast waar veiligheid, inbraakwering of doorvalbeveiliging vereist of gewenst is:
Ramen en deuren die tot op de grond doorlopen. Bij glas onder de 85 cm vanaf de vloer is letselbeperkend glas wettelijk verplicht. Gelaagd glas voldoet aan deze eis.
Schuifpuien en grote glaspuien. Bij grote glasoppervlakken op leefhoogte is het risico op aanloop- of doorvalletsel groter. Gelaagd glas biedt hier bescherming.
Overkappingen en dakbeglazing. Glas boven je hoofd moet altijd gelaagd zijn, zodat er bij breuk geen scherven naar beneden vallen.
Balustrades en balkonhekken. Hier is doorvalveilig gelaagd glas verplicht. Vaak wordt gehard gelaagd glas toegepast voor extra sterkte.
Etalageruiten en winkelpuien. De inbraakwerende eigenschappen maken gelaagd glas geschikt voor commerciële toepassingen.
Autoruiten. De voorruit van elke auto is van gelaagd glas. Bij een aanrijding blijft de ruit intact en beschermt het de inzittenden.
Gelaagd isolatieglas. Gelaagd glas kan ook worden verwerkt in een isolatieruit. Bij gelaagd HR++ glas is één of beide glasbladen uitgevoerd als gelaagd glas. Zo combineer je isolatie met veiligheid in één ruit.
Letselbeperkend vs. doorvalveilig
Deze twee termen worden vaak door elkaar gebruikt, maar ze betekenen niet hetzelfde:
Letselbeperkend glas verkleint het risico op snijletsel bij breuk. Zowel gehard glas als gelaagd glas zijn letselbeperkend. Bij gehard glas doordat het in stompe brokjes breekt, bij gelaagd glas doordat de scherven aan de folie blijven plakken.
Doorvalveilig glas voorkomt dat je door het glas heen kunt vallen. Alleen gelaagd glas is doorvalveilig, omdat er bij breuk geen opening ontstaat. Gehard glas is niet doorvalveilig: het valt wél uiteen en er ontstaat een gat.
Het Bouwbesluit maakt dit onderscheid ook. Bij glas onder de 85 cm zonder niveauverschil volstaat letselbeperkend glas (gehard óf gelaagd). Bij een niveauverschil van 1 meter of meer is doorvalveilig glas verplicht, en dat is altijd gelaagd glas met minimaal de opbouw 44.2.
Gelaagd glas vs. gehard glas
| Gelaagd glas | Gehard glas | |
|---|---|---|
| Sterkte | Niet sterker dan floatglas | 4-5x sterker dan floatglas |
| Bij breuk | Scherven blijven aan folie plakken | Valt uiteen in stompe brokjes |
| Doorvalveilig | Ja | Nee |
| Inbraakwerend | Ja (folie als barrière) | Beperkt |
| UV-bescherming | Ja (tot 99%) | Nee |
| Hittebestendig | Beperkt | Ja (tot 200-270°C) |
| Bewerkbaar na productie | Ja (kan gesneden worden) | Nee |
Beide glassoorten zijn veiligheidsglas, maar voor verschillende situaties. Heb je sterkte en hittebestendigheid nodig? Kies gehard glas. Heb je doorvalbeveiliging, inbraakwering of UV-bescherming nodig? Kies gelaagd glas. Wil je alles? Kies gehard gelaagd glas.
Aandachtspunten bij gelaagd glas
Delaminatie. Bij langdurige blootstelling aan vocht kan de folie loslaten van het glas. Dit heet delaminatie en komt vooral voor als de bovenrand van het glas niet is afgedekt, bijvoorbeeld bij een verticaal geplaatst windscherm zonder profiel aan de bovenkant. Je voorkomt dit door het glas in een profiel of kader te plaatsen dat de randen beschermt.
Dikte. Gelaagd glas is dikker dan enkel glas van vergelijkbare sterkte. Een 44.2 opbouw is bijna 9 mm dik. Houd hier rekening mee bij de sponningdiepte als je het in een kozijn plaatst.
Prijs. Gelaagd glas is duurder dan standaard floatglas vanwege het productieproces met folie en autoclaaf. De meerkosten zijn echter relatief bescheiden en staan in geen verhouding tot de veiligheidsvoordelen.
Samengevat
Gelaagd glas is veiligheidsglas waarbij PVB-folie de glasscherven bij breuk bij elkaar houdt. Het biedt doorvalbeveiliging, inbraakwering, UV-bescherming en geluiddemping. Het is wettelijk verplicht bij ramen onder de 85 cm met een niveauverschil van 1 meter of meer. Voor alle situaties waar veiligheid bij glasbreuk essentieel is, is gelaagd glas de juiste keuze.
Bij Glaswebwinkel.nl bestel je gelaagd glas op maat in diverse samenstellingen. Van 33.1 tot 55.2 en alles daartussen. Voer je afmetingen in en je ziet direct de prijs.