Waar is veiligheidsglas verplicht?
Moet er veiligheidsglas in mijn raam? Het is een vraag die veel woningeigenaren zich stellen bij een verbouwing of glasvervanging. Het antwoord is niet altijd even eenvoudig, want de regelgeving is verspreid over meerdere normen. In dit artikel zetten we de regels helder op een rij, zodat je weet waar je aan toe bent.
De hoofdregel
De vuistregel is als volgt: als het glas bereikbaar is en laag zit, moet het veilig zijn. Concreet gelden er twee situaties:
Letselbeperkend glas is vereist als het glas met de onderkant lager dan 85 cm boven de vloer zit én voor personen bereikbaar is. Het glas moet bij breuk zo min mogelijk letsel veroorzaken. Zowel gehard glas als gelaagd glas voldoen hieraan.
Doorvalveilig glas is vereist als er bovendien een niveauverschil van 1 meter of meer is aan de andere kant van het glas. Het glas moet bij breuk intact blijven zodat je er niet doorheen kunt vallen. Alleen gelaagd glas (minimaal 44.2) voldoet hieraan. Gehard glas is in deze situatie niet toegestaan.
De vier situaties volgens NEN 3569
De NEN 3569 norm deelt glastoepassingen in vier situaties in. Deze norm is een veelgebruikt instrument om te bepalen of veiligheidsglas nodig is:
Situatie I: glas onder 85 cm
Scheidingsconstructies (ramen, puien, panelen) en beweegbare constructieonderdelen (deuren, ramen die open kunnen) waarbij de onderkant van het glas lager dan 85 cm boven de vloer zit.
Eis: letselbeperkend glas (gehard of gelaagd). Bij een niveauverschil van 1 meter of meer: doorvalveilig glas (gelaagd, minimaal 44.2).
Situatie II: glas tussen 85 cm en 140 cm bij ontsluitingswegen
Glas in scheidingsconstructies langs ontsluitingswegen (gangen, trappenhuizen, galerijen) waarbij de onderkant van het glas tussen 85 cm en 140 cm boven de vloer zit.
Eis: letselbeperkend glas (gehard of gelaagd).
Situatie III: deuren en zijlichten onder 140 cm
Glas in deuren en de direct aangrenzende zijlichten, waarbij de onderkant van het glas lager dan 140 cm boven de vloer zit.
Eis: letselbeperkend glas (gehard of gelaagd).
Situatie IV: overige situaties
Glas dat hoger dan 85 cm zit (of hoger dan 140 cm bij deuren en ontsluitingswegen) en waar geen bijzonder risico is.
Eis: geen bijzondere eisen. Standaard floatglas is toegestaan.
Overzicht per situatie in de woning
In de praktijk vertaalt dit zich naar de volgende situaties in en rond je woning:
| Situatie | Veiligheidsglas? | Type |
|---|---|---|
| Standaard raam boven 85 cm | Nee | Standaard glas volstaat |
| Raam onder 85 cm, begane grond, geen niveauverschil | Ja, letselbeperkend | Gehard of gelaagd |
| Raam onder 85 cm, verdieping (niveauverschil ≥ 1 m) | Ja, doorvalveilig | Gelaagd, min. 44.2 |
| Schuifpui tot op de grond, begane grond | Ja, letselbeperkend | Gehard of gelaagd |
| Schuifpui tot op de grond, verdieping | Ja, doorvalveilig | Gelaagd, min. 44.2 |
| Voordeur met glas onder 140 cm | Ja, letselbeperkend | Gehard of gelaagd |
| Zijlicht naast voordeur onder 140 cm | Ja, letselbeperkend | Gehard of gelaagd |
| Bovenlicht boven 85 cm | Nee | Standaard glas volstaat |
| Glas langs trappenhuis (85-140 cm) | Ja, letselbeperkend | Gehard of gelaagd |
| Glazen balustrade of balkonhek | Ja, doorvalveilig | Gehard gelaagd, min. 44.2 |
| Dakbeglazing of overkapping | Ja, valveilig (naar beneden) | Gelaagd, min. 44.2 |
| Glazen scheidingswand (boven 85 cm) | Nee | Standaard glas volstaat |
De juridische kant: is NEN 3569 verplicht?
Dit is een punt waar veel verwarring over bestaat. Het strikte antwoord: NEN 3569 wordt niet rechtstreeks aangewezen in het Bouwbesluit (tegenwoordig het Besluit bouwwerken leefomgeving, BBL). Dat betekent dat de norm formeel niet wettelijk verplicht is.
Maar dat wil niet zeggen dat je veiligheidsglas kunt overslaan. Via andere normen en wettelijke bepalingen is het gebruik van veiligheidsglas in risicovolle situaties wel degelijk verplicht:
NEN 2608 wordt wel aangewezen in het BBL. Paragraaf 5.1.3(5) van deze norm stelt dat de toepassing van vlakglas niet mag leiden tot onevenredige letselschade bij bezwijken. In de praktijk verwijst dit naar de situaties die NEN 3569 beschrijft.
De Woningwet bevat een zorgplicht (artikel 1a) die stelt dat de verantwoordelijkheid van eigenaar, gebruiker of bouwer verder gaat dan alleen het voldoen aan het Bouwbesluit. Bij geschillen hanteren rechters en arbiters NEN-normen als maatstaf.
Aansprakelijkheid. Als iemand letsel oploopt door brekend glas op een plek waar veiligheidsglas had moeten zitten, kan de eigenaar of bouwer aansprakelijk worden gesteld. Ongeacht of NEN 3569 formeel verplicht is.
De praktische conclusie: behandel NEN 3569 als richtlijn die je altijd volgt. De kosten van veiligheidsglas zijn beperkt vergeleken met de risico’s van het weglaten ervan.
Bestaande bouw vs. nieuwbouw
Bij nieuwbouw gelden de huidige normen onverkort. De architect of aannemer is verantwoordelijk voor de juiste glaskeuze. Veiligheidsglas is standaard opgenomen in het bestek waar dat nodig is.
Bij bestaande bouw is de situatie genuanceerder. Bestaande ruiten die niet aan de huidige normen voldoen, hoeven niet per se direct vervangen te worden. Maar als je het glas om een andere reden vervangt (bijvoorbeeld omdat de ruit lek is of je wilt isoleren), dan is het verstandig om direct veiligheidsglas toe te passen waar dat volgens de huidige normen nodig is. Je verbouwt immers maar één keer.
Bij verbouwingen met vergunning gelden de huidige normen voor het deel dat je verbouwt. Als je een nieuwe schuifpui laat plaatsen, moet die voldoen aan de actuele eisen.
Wie is verantwoordelijk?
Bij nieuwbouw: de architect, constructeur en aannemer. Zij moeten de juiste glassoort specificeren en toepassen.
Bij particuliere vervanging: jij als woningeigenaar. Als je zelf glas bestelt en plaatst (of laat plaatsen), ben je verantwoordelijk voor de keuze van het juiste type. Controleer altijd of veiligheidsglas vereist is voordat je bestelt.
Bij opdracht aan een glaszetter: de glaszetter heeft een adviserende rol en zou je moeten wijzen op situaties waar veiligheidsglas nodig is. Maar de uiteindelijke verantwoordelijkheid ligt bij de opdrachtgever.
Twijfel je? Controleer deze drie dingen
- Zit de onderkant van het glas lager dan 85 cm vanaf de vloer? Zo ja: letselbeperkend glas (gehard of gelaagd) is nodig.
- Is er een niveauverschil van 1 meter of meer aan de andere kant? Zo ja: doorvalveilig glas (gelaagd, minimaal 44.2) is nodig.
- Zit het glas in of naast een deur, lager dan 140 cm? Zo ja: letselbeperkend glas is nodig.
Kun je alle drie de vragen met “nee” beantwoorden? Dan is standaard glas toegestaan.
Samengevat
Veiligheidsglas is vereist bij bereikbaar glas onder de 85 cm, bij glas in en naast deuren onder 140 cm, en bij glas langs ontsluitingswegen. Bij een niveauverschil van 1 meter of meer is doorvalveilig gelaagd glas verplicht. De NEN 3569 is formeel geen wet, maar in de praktijk geldt het als de maatstaf die je altijd moet volgen.
Bij Glaswebwinkel.nl bestel je zowel gehard glas als gelaagd glas op maat. Twijfel je of veiligheidsglas in jouw situatie nodig is? Neem contact op, wij helpen je graag met de juiste keuze.