Wat is een thermische breuk?

Je raam barst spontaan, zonder dat er iets tegenaan is gekomen. Geen steen, geen stoot, geen storm en toch zit er ineens een scheur in het glas. Grote kans dat je te maken hebt met een thermische breuk. Dit fenomeen komt vaker voor dan je denkt, vooral bij isolatieglas. In dit artikel leggen we uit hoe het ontstaat, hoe je het herkent en wat je kunt doen om het te voorkomen.

Hoe ontstaat een thermische breuk?

Glas geleidt warmte slecht. Dat is de eigenschap die het zo geschikt maakt als isolatiemateriaal, maar het is ook de reden waarom thermische breuk kan optreden.

Een thermische breuk ontstaat wanneer er een te groot temperatuurverschil optreedt binnen één glasplaat. Het ene deel van het glas wordt sterk opgewarmd — bijvoorbeeld door direct zonlicht terwijl het andere deel koel blijft, bijvoorbeeld het gedeelte dat achter het kozijn schuilgaat. Het warme deel wil uitzetten, het koude deel niet. Die ongelijkmatige spanning kan het glas niet aan en het resultaat is een breuk.

Bij gewoon floatglas (het basisglas waarvan isolatieruiten worden gemaakt) kan een temperatuurverschil van circa 30 tot 40°C al voldoende zijn om een breuk te veroorzaken. Bij draadglas ligt die grens nog lager: rond de 15°C. Gehard glas kan temperatuurverschillen tot circa 200°C verdragen en is daardoor vrijwel immuun voor thermische breuk.

Hoe herken je een thermische breuk?

Een thermische breuk heeft een kenmerkend patroon dat verschilt van een breuk door een klap of stoot:

De scheur begint altijd aan de rand van het glas. Niet in het midden, niet op de plek waar de zon schijnt, maar aan de rand. Dat komt omdat de glasrand het zwakste punt is, daar zitten microscopisch kleine oneffenheden van het snijproces.

De scheur begint loodrecht op de glasrand. Vanuit de rand loopt de breuk eerst recht het glas in en buigt vervolgens af in een grillige, bochtige lijn. Dit kronkelende verloop is typisch voor een thermische breuk.

Geen stervorm. Bij een klap of stoot zie je meestal een stervormig patroon met een duidelijk inslagpunt. Bij een thermische breuk ontbreekt dat inslagpunt volledig.

Twijfel je of je te maken hebt met een thermische breuk? Laat het beoordelen door een vakman. Het breukpatroon vertelt vrijwel altijd het verhaal.

Wanneer komt het voor?

Thermische breuk kan het hele jaar door optreden, maar het risico is het grootst bij grote temperatuurverschillen:

Voorjaar en najaar. Koude nachten gevolgd door krachtige zon. Het glas is nog koud terwijl de zon een deel ervan snel opwarmt.

Winter. De verwarming staat hoog aan de binnenkant terwijl het buiten vriest. Vooral als de zon ’s ochtends op een bevroren ruit schijnt.

Zomer. Felle zon gevolgd door plotselinge afkoeling, bijvoorbeeld door een regenbui of schaduw.

Wat vergroot het risico?

Niet elke ruit krijgt een thermische breuk. Er zijn een aantal factoren die het risico vergroten:

Donkere zonwering dicht op het glas. Plissé- of duette-gordijnen die vlak achter het glas hangen, kaatsen de warmte terug naar de ruit. Het glas wordt dan veel warmer dan normaal. Dit is een van de meest voorkomende oorzaken van thermische breuk bij HR++ glas.

Objecten achter het glas. Een donkergekleurd meubel, een radiator of een lamp dicht bij het raam kan de glastemperatuur plaatselijk verhogen.

Gedeeltelijke beschaduwing. Als een deel van de ruit in de schaduw ligt (door een overstek, luifel of muur) en een ander deel in de volle zon, ontstaat er een scherp temperatuurverschil precies op die grens.

Raamfolie. Zonwerende of decoratieve raamfolie absorbeert warmte en kan het temperatuurverschil in de ruit vergroten. Laat je altijd adviseren voordat je folie op isolatieglas aanbrengt.

HR-coating en absorberend glas. Moderne HR coatings absorberen een deel van de zonnestraling, waardoor het glas warmer wordt dan bij ongecoat glas. Hoe beter het glas isoleert, hoe groter het risico op thermische spanning. Dat klinkt tegenstrijdig, maar het is een eigenschap waar je bij de plaatsing rekening mee kunt houden.

Thermische breuk voorkomen

Helemaal uitsluiten kun je het niet, maar je kunt het risico wel flink verkleinen:

Kies gehard glas bij risicosituaties. Gehard glas verdraagt temperatuurverschillen tot circa 200°C. Bij ramen op het zuiden of westen, bij grote glasoppervlakken of bij situaties met gedeeltelijke beschaduwing is gehard glas de veiligste keuze.

Houd zonwering op afstand van het glas. Gebruik bij voorkeur buitenzonwering (screens, rolluiken) in plaats van binnenzonwering dicht op het glas. Gebruik je toch binnenzonwering? Kies dan voor lichtgekleurde varianten en zorg voor minimaal 5 cm afstand tot het glas.

Vermijd objecten tegen het glas. Plaats geen meubels, radiatoren of lampen direct tegen of vlak voor het raam.

Laat glas vakkundig plaatsen. Kleine beschadigingen aan de glasrand tijdens het snijden of plaatsen vormen zwakke punten die het risico op thermische breuk vergroten. Goed geslepen randen en correcte plaatsing met glasblokjes en glasband verkleinen dat risico.

Vraag advies bij raamfolie. Niet alle folie is geschikt voor elk type glas. Vraag de leverancier van de folie of deze geschikt is voor jouw glastype.

Valt thermische breuk onder garantie?

Nee. Thermische breuk wordt gezien als een extern verschijnsel en valt niet onder de product- of montagegarantie van de glasfabrikant of glaszetter. Het wordt beschouwd als een gevolg van omgevingsfactoren, niet als een fabricagefout.

Wel kun je in veel gevallen de schade melden bij je glas- of opstalverzekering. Check je polisvoorwaarden, want niet alle verzekeraars dekken thermische breuk. Sommige verzekeraars beschouwen het als “eigen gebrek” en sluiten het uit.

Ruit vervangen na thermische breuk

Een thermische breuk is niet te repareren, de ruit moet vervangen worden. Dit is een goed moment om na te denken over gehard glas als vervanging, vooral als de situatie (ligging, zonwering, beschaduwing) het risico op een nieuwe thermische breuk verhoogt. Gehard glas kost iets meer dan standaard floatglas, maar het bespaart je de frustratie en kosten van een herhaalde breuk.

Bij Glaswebwinkel.nl bestel je zowel standaard isolatieglas als isolatieglas met een gehard glasblad op maat. Twijfel je welke opbouw het beste past bij jouw situatie? Neem contact met ons op, wij adviseren je graag.